Pesten op school — herkennen, stoppen, herstellen

Plagen, ruzie of pesten?

Plagen is wederzijds en stopt als iemand ‘stop’ zegt. Ruzie is tussen gelijken en lost zich vaak op. Pesten is eenzijdig, herhaalt zich, en het slachtoffer kan zich moeilijk verdedigen.

• Het gebeurt vaker dan één keer.
• Er is een ongelijk evenwicht in macht of aantal.
• Het is gericht: dezelfde persoon, telkens opnieuw.

Signalen bij kinderen

• Plots niet meer naar school willen.
• Buikpijn of hoofdpijn op zondagavond of maandagochtend.
• Spullen die ‘verdwijnen’ of stuk gaan.
• Stiller worden, prikkelbaarheid, slecht slapen.
• Weinig of geen vriendjes meer noemen.

Wat ouders kunnen doen

• Luister eerst zonder oordeel — vraag niet meteen ‘waarom’.
• Geloof het kind. Bagatelliseer niet (‘het stelt toch niets voor’).
• Schrijf voorvallen op: datum, wie, wat, waar.
• Maak een afspraak met de klastitularis of zorgcoördinator.
• Spreek af wat je samen aan de school vraagt.

Wat leerkrachten kunnen doen

• Werk preventief met klasafspraken en rollenspel.
• Spreek de groep aan, niet alleen pester en slachtoffer — pesten is een groepsproces.
• Gebruik de ‘no blame’-methode of een herstelgericht gesprek.
• Volg op: stopt het effectief? Vraag dat aan het slachtoffer, niet aan de groep.

Het herstelgesprek

Straffen alleen werkt zelden. Herstellen wel. Een herstelgesprek vraagt aan de pester: wat heb je gedaan, wie heeft daar last van, en wat ga je doen om het te herstellen? Aan het slachtoffer: wat heb je nodig om je weer veilig te voelen?

Veelgestelde vragen